Kermis Well
Het laatste weekend van augustus ( tegenwoordig van vrijdag t/m dinsdag) viert Well haar jaarlijkse kermis op het plein in de Grotestraat en in de div. dorpscafé's en zaal. De kermis (kerkmis) werd in vroegere jaren gehouden rond het feest van St. Vitus, de patroonheilige van ons dorp. Maar omdat het in juni een drukke tijd is met de oogst binnenhalen en andere werzaamheden, heeft men dus de kermis verplaatst naar de laatste zondag van augustus.
Veel mensen zijn nog steeds lid van de spaarkas in een van de plaatselijke café's. Op kermis vrijdag kan de enveloppe met gespaard kermisgeld bij de kastelein opgehaald worden. Een keer per jaar wordt de rente van het geld verteerd op het spaarkasfeest.
Dagen van te voren was men bezig in huis bezig met de z.g. kermispoets, een speciale schoonmaakbeurt , er kwamen immers kermisgasten. Ook de tuin werd extra aangeharkt en zelfs de stallen bij de boeren zagen er tip top uit. Het bezoek kreeg een rondgang door huis, erf en het vee moest bezichtigd worden. Ook werd er voor een uitgebreide maaltijd gezorgd met kermissoep. Heerlijke rundvleessoep, met mergballetjes. Van het rundvlees werden grote koude schotels gemaakt.
De mensen 'hielden' dan echt kermis, het was vaak de enigste keer in het jaar dat je uitging en bezoek kreeg. Op zondag was je eindelijk Kermis-verreg, klaar dus voor het feest. Eerst werd er Sacramentsprocessie gehouden na de hoogmis en daarna gingen de café's open. Op zondag werd niet gedanst. Maandag, dinsdag en woensdag van 10.00 uur tot 14.00 uur werd er matinee gehouden. Van 14.00 tot 17.00 uur was er verplicht sluiten! Iedereen kreeg zo de gelegenheid om thuis te gaan eten. Veel Wellenaren, die dat niet zagen zitten, togen na de middag naar de kermis in Weeze, net over de grens.
De kermis op het plein startte om 14.00 uur. De snoepkraam van Camps uit Horst stond altijd aan de Maas nabij Café 't Veerhuis van Nellie Drissen (nu Restaurant Brienen aan de Maas). Bekend om zijn nougat en de ronde koeken met een gat, de z.g. Camps - mop. Met een dubbeltje of stuiver werd op het glas getikt, om aan te geven dat je iets wilde kopen. Meer vertier was er van de firma Verstappen uit Uden. In plaats van de huidige botsauto's stonden er schuitjes. Je probeerde zo hard te schommelen, dat je boven het zeil raakte. Deze familie Verstappen staat tot heden nog steeds op de kermis met de derde en vierde generatie.
Palmen Gradje uit Siebengewald verkocht jarenlang paling, makreel en andere soorten vis in zijn kraam, die dan, eerst bij Wiel Linders voor de deur, en later aan de Kasteellaan nabij zaal Klabbers stond. Toon van Wiel Linders vertelde, dat hij van zijn vrienden het rijkste was met de kermis. In zijn vroege jeugd had hij een "baantje" gekregen van Palmen Gradje. Tonny moest de straat schoonhouden rondom de kraam en kreeg daar maar liefst 5 gulden per dag voor! Zijn vriendjes moesten destijds met enkele kwartjes per dag zien rond te komen....
In vroegere jaren was het een traditie om op woensdag, als teken dat de kermis was afgelopen, een kermispop te verbranden.
In de jaren zijn veel attracties aangepast aan de tijd. De caroussel was tot 2010 nog steeds dezelfde als in vroegere jaren, maar is nu ook vervangen door een moderne uitgave. Vrijdagavond beginnen de attracties op het kermisplein te draaien.
Een eeuwenoud kermisversje....
"Slecht is het dorpje, waar en wis,
Waar het niet eens kermis is.
Kermis, kermis moet er wezen,
Kermis moet ook zijn geprezen.
Want de ware kermisvreugd
Maakt den mensch eerst regt verheugd".
Foto: De snoepkraam van Camps in de jaren '60
Gezegdes....
Van een koude kermis thuiskomen - Teleurgesteld worden.
Als je de stilte uit Kerstmis weghaalt, houd je een kermis over - Een minder bekend en meer stichtelijk gezegde, waarvan de betekenis voor zich spreekt.
Het is kermis in de hel en Het is duiveltjeskermis - Gebruikt bij regen en zonneschijn tegelijkertijd.
Het is daar kermis - Daar wordt flink ruzie gemaakt.
Het is niet overal kermis waar het vaantje uitsteekt - Niet alles is zoals het op het eerste oog lijkt.
Zij verstaan als twee dieven op de kermis - Zij kunnen bepaald niet goed met elkaar opschieten.
Een bonte kermis - Een kleurrijke situatie, een dolle boel.
Foto: De snoepkraam van Camps in de jaren '80
Wellse gezegdes....
Aachterum is kermes: Kom maar achterom, want de voordeur is op slot.
Zien keuntje haj kermes! : Hij kreeg flink voor de broek!
Al ston d'r kräöm, 't is nie aldaag kermes : Hou bij alles maat, ook al is er overvloed.
Kermeskaost:
Kermis kost is goed eten. Heel vroeger dikwijls bestaande uit aardappelen met snijbonen en witte bonen (witte keuntjes ien 't gras) en een flink stuk gekookte ham ( "gekokte scheenk"). Als toetje: Riestepap mit zwarte proeme.
Een kermesbed is een noodbed, vroeger voor de kermisgasten.
Kermesvreejer: Meisje of jongen waarmee men gedurende de kermis uitging en kermis vierde.
Enne kermesvreejer en enne mop, die ette duk zemar mar ôp!
KERMISPOP....
Deze vriendengroep heeft de kermispop anno 1948 gemaakt, die op woendagavond werd verbrand, als teken dat de Kermis was afgelopen.
Meer kermisfoto's vind je op www.archiefwell.nl
Heb jij nog foto's die je wil delen? Stuur dan even een berichtje naar info@wellaandemaas.nl
