Het Kasteel
De trots van Well....
Het oude monumentale kasteel is de trots van het dorp Well. Zonder dit historische kasteel zou Well niet zijn geworden wat het nu is. Door het kasteel en zijn adellijke bewoners is Well steeds een belangrijk middelpunt geweest van vele bestuurlijke activiteiten. De betekenis en het aanzien van ons dorp werden in het verleden voor een groot deel bepaald door de aanwezigheid van de adellijke bewoners van het kasteel.
Minstens dertien adellijke families hebben in de loop van de eeuwen het Huis van Well bewoond, voordat in 1906 de Düsseldorfse jurist en industrieel dr. Richard Wolters het kasteel kocht en er zich als allerlaatse kasteelheer vestigde.
Hier ziet u een luchtfoto van dit fraaie slot uit de jaren 1930, toen de verbindingsweg vanaf de rechter Kasteellaan - hoek nog niet was aangelegd.De opname geeft een mooi beeld van de ongeschonden lindenlanen, door de familie Van Vlodorp aangelegd, op het einde van de 17e eeuw. Door oorlogshandelingen zijn deze bomen grotendels verdwenen. Gelukkig bleef het kasteelgebouw in de laatste oorlog behouden voor dorp en streek.
Donjon....
De geschiedenis van Kasteel Well begint met de bouw van een donjon, een ronde versterkingstoren,waarvan de fundamenten van natuursteen en mergel nog onder de binnenplaats van het hoofdgebouw liggen. De naam donjon is afgeleid van het woord “dominio”, wat heerlijkheid betekent: de residentie van een heer, want de verdedigingstoren werd al gauw omgebouwd tot een woontoren. Deze toren ( met een doorsnede van 8 meter )werd in 1814 afgebroken, maar blijft toch het begin van onze trots, het Wellse kasteel, dat door de eeuwen heen innig verbonden is met de geschiedenis van ons dorp, de geschiedenis van de bewoners, van de Wellenaren.
Verhoging....
De donjon moest uiteraard gebouwd worden op een verhoging in het winterbed van de Maas, dit om bij verhoogde waterstand van de rivier gevrijwaard te zijn van wateroverlast. Deze verhoging kan natuurlijk zijn of zoals in Well ontstaan door de grond rondom de te bouwen donjon uit te graven ( later een gracht ) en deze grond op te werpen. Natuurlijk moest zo’n versterking hoger liggen omdat een eventuele vijand van boven af gemakkelijk te zien en te bestrijden was.
Uitbreiding....
Over de ontstane gracht kwam een ophaalbrug, die, als er vijanden kwamen, omhoog gehaald werd. Later kwam er meestal uitbreiding bij de verdedigings- toren, later dus woontoren, die ook steeds fraaier werd. Steeds verder ging die uitbreiding , soms met een ringmuur, met hoektorens, méér woonruimte en schuren,o.a. ook stallingsruimte voor paarden en koetsen, enz. enz.. En niet te vergeten de ruimten, waar de knechten en meiden hun onderkomen hadden: zo ontstond de voorburcht.
Tiendschuur ....
In 1605 werd een Tiendschuur gebouwd, waar de horigen het tiende deel van hun graan, vee enz. enz. naar toe moesten brengen. Dat was de belasting, die ze jaarlijks in nature aan hun Heer betaalden voor de pacht van boerderijen en landerijen.
Waterburcht....
Om dat gehele complex werd toen een tweede gracht gegraven met wéér een ophaalbrug.
Kasteel Well is evenals het verwoeste Kasteel Geijsteren een echte waterburcht. Van aanvankelijk verdedigingsbouwwerk werd het geheel, ook in Well in de loop der eeuwen een fraaie woonstede voor de deftige bewoners. Voor vele generaties en geslachten uit verschillende Europese landen.
Dertien geslachten...
* Ylias de Welle? 12e eeuw
* De Familie van Straelen 1251 - 1309
* De Familie van der Leck 1309 - 1320
* De Familie Van Baerle 1320 - 1368
* De Familie van Mierlaer 1368 - 1372
* De Familie Van Aerendael 1372 - 1479
* De Familie Van Bylandt 1479 - 1550
* De Familie Van Vlodorp 1550 - 1628
*De Familie van den Bergh 1628 - 1653
*De Familie Van Limburg -Stirum 1653 - 1686
*De Familie De Pas De Feuquières 1686 - 1772
*De Familie De Liedel 1772 - 1852
*De Familie Von Schloissnigg 1852 - 1905
....en de vloek die er op rustte.
Maar…… op Kasteel Well rustte zoals we weten een vloek : Nimmer zouden méér dan 3 geslachten van dezelfde naam de Heerlijkheid Well bewonen. En dit is inderdaad het geval geweest tot het begin van 1900, toen er een einde kwam aan het “Heerlijke” tijdperk.
Meer foto's van het kasteel vindt u HIER en op www.archiefwell.nl
Meer informatie over het kasteel vindt u HIER en op www.archiefwell.nl
