Ontstaan van Well

Het oudste dorpsgezicht van Well ziet u hier afgebeeld op een pentekening van Jan de Beijer uit 1739.
"Well aen de Maese"
De bebouwing langs rivieren (steden en dorpen) ontstaat het eerste in buitenbochten. En al liep de Romeinse heirbaan 2000 jaar geleden ook aan de andere kant van de Maas, ons dorp kwam aan de oostelijke oever te liggen, aan de buitenbocht.
Eeuwen daarvoor ten tijde van de Germanen immers was hier al een oversteek , de verbinding van de Rijn via de moerassige Peel naar het land aan de huidige Noordzee. Ook de Romeinen aan het begin van onze jaartelling staken hier de Maas over en kruisten de hierboven genoemde heirbaan. Well lag dus op een viersprong van belangrijke wegen. Hier was de oversteek, de verklaring voor de Middeleeuwse naam Well(e). Op zo’n belangrijk kruispunt werd ter bescherming altijd een donjon, een versterking gebouwd. Zo’n verdedigingstoren groeide uit tot een woontoren, het begin van ons kasteel. Verder bouwde men sinds de kerstening door de Romeinen ook een kerkje aan de Maas, toegewijd aan St. Petrus, de bekende apostel, die visser en schipper was.
Een oversteekplaats een donjon, enkele huizen, een kerkje, … dat is het begin van “oons dörpke Well.”

In 1851 beschrijft G.M. Poell in zijn boek " beschrijving over het Hertogdom Limburg" , het dorp Well als volgt:
Het dorp Well
Dit is een aanzienlijk en welvarend dorp, telt 235 huizen en ruim 1310 inwoners,die meest in den landbouw hun bestaan vinden ; doch men heeft er ook eenige veenderij of turfgrond, waar de inwoners turf maken. Ook hier heeft men eene veelbezochte weekmarkt, des maandags,waarop vooral veel in granen wordt gehandeld.De kerk is een nieuw gebouw met eenen stompen toren en werd den 14. Junij bij de inwijding aan den H. Vitus toegewijd. De gemeenteschool wordt door 130 leerlingen bezocht. In de nabijheid ligt het kasteel te Well, het welk met de onderhoorigheden eene oppervlakte beslaat van bijna 400 bund. , en wordt thans in eigendom bezeten en bewoond door den heer PETER WILLEM baron de LIEDEL de WELL.

Bij raadsbesluit van 29 november 1879 is de Gemeente Bergen verdeeld in vijf wijken. Wijk E was het dorp Well met de gehuchten Wellerlooi, Knikkerdorp, Elsteren, Kamp, Leuken, Heikant en Bosserheide.
Nadat omstreeks de eeuwwisseling Wellerlooi zich ontwikkeld heeft tot een dorp is aan deze indeling voor Wellerllooi wijk F toegevoegd.
Bij de wijkindeling bestond de adressering van elk huis of ander pand uit een letter ( voor Well dus E) met een getal (het huisnummer). Bij de uitbreiding van de dorpen, vooral na 1945, voldeed dit systeem steeds minder. Daarom is dit in 1955 vervangen door de nu nog bestaande straatnaamgeving.
Meer historie over ons dorp vindt u op de website van Archief Well

